مهر
خواص عرق خارشتر

خواص عرق خارشتر


زمان مطالعه : 4 دقیقه

در بین ما ایرانیان استفاده از گیاهان دارویی جایگاه خاص و ویژه ای دارد. هر کدام از گیاهان دارویی نسبت به عملکرد و خواص درمانی خود کاربردهای زیادی دارد. در بین تمام گیاهان دارویی می توان به خارشتر اشاره کرد که از بدو تولد مورد استفاده قرار می گیرد.در این مقاله قصد داریم در مورد خواص اعجاب انگیز خار شتر نکات جذابی را بیان کنیم.

خارشترچیست ؟

خارشتر درختچه ای پایا، چند ساله با ارتفاع 20 تا 120 سانتی متر و دارای شاخه های فراوان به رنگ سبز تا سبز مات با خارهایی به طول 1 تا 6 سانتی متر با برگ های بیضی شکل و گل هایی به رنگ صورتی، ارغوانی تا جگری می باشد. کاسه گل عاری از کرک و میوه های آن به شکل دانه های تسبیح بین 4 تا 7 دانه می باشد. خارشتر از تیره باقلاییان ، خانواده پروانه واران و جزء بنشن ها محسوب می شود. خارشتر یا آدور به نام هایی مانند علف ترنجبین، اشترخار،یانداق،حاج، عاقول،دوتیکانی، خار اشتر، خاربز، خار اشتری جوآنا، زنجبیل کوچه، اشتر غار، شوکه مبارکه، خرانگبین، خار انگبین، الحاج،تر انگبین(عسل تر) می باشد. در قرآن کریم اشاراتی به نام این گیاه پرخاصیت شده و بیشتر در مناطق خشک و کم آب ایران، عربستان،صحرای سینا، هند، سوریه،آسیای غربی، شمال آفریقا، روسیه و مناطق مدیترانه در انواع خاک ها و حتی نمک زار ها به صورت خودرو می روید. این درختچه پر خاصیت در ایران در شهرهای سمنان، خوزستان،بجنورد،اهواز، قشم، بلوچستان، کرمانشاه، شیراز و خراسان می روید. معمولا خارشتر در مناطق کویری و بیابان ها به صورت خودرو می روید. خار شتر در بیشتر مزارع، باغ ها و زمین های دست ورزی شده به عنوان یک علف هرز سمج به سرعت می روید. خار شتر برای غلات و چغندر علف هرز محسوب می شود. این گیاه سمج گاهی اوقات آسفالت ها را شکافته و از وسط آسفالت سر بر می آورد. ریشه خارشتر بسیار قوی  و گاهی به 5 تا 7 متر می رسد. و یکی از عوامل اصلی تخریب آثار باستانی بشمار می رود. ترنجبین (تر انگبین ) میوه این درختچه و دارای طعمی عالی و بسیار شیرین توسط حشره سخت بالپوش تولید می شود، این گیاه دارای ریشه و از علوفه های مورد علاقه برای دام هایی مانند بز و شتر و در طب سنتی از ترنجبین و دیگر قسمت های آن استفاده های زیادی می شود. در ادامه به بررسی خواص بی نظیر خارشتر که از آن بی اطلاع هستید می پردازیم، با ما همراه باشید.

 آشنایای با خواص خارشتر در طب سنتی:

خارشتر از جمله گیاهان دارویی می باشد که به آب بسیار کمی نیاز دارد. از نظر حکمای سنتی طبع خارشتر بسیار گرم و خشک (صفراوی ) و به عنوان یک مدر و مسهل استفاده می شود. جوشانده این گیاه به عنوان معرق و ماساژ روغن برگ های آن برای روماتیسم بسیار مفید و گل های خارشتر برای درمان بواسیر مفید و موثر می باشد. طبق تحقیق انجام شده ریشه خارشتر تقویت کننده سیستم دفاعی بدن و بهترین گزینه برای مهار بیماری ایدز می باشد. عرق خارشتر برای دفع سنگ کلیه و مثانه ، ضد قولنج، درمان عفونت های کلیه و مجاری ادراری و از تشکیل رسوبات ناشی از مصرف نوشیدنی های گازدار و غیر طبیعی جلوگیری می کند. از خارشتر برای بند آوردن خون، کاهش تب، بازسازی و پاک کننده کبد، بهبود جریان خون در رگ ها، درمان اگزما، زخم های چرکی ، غانقاریا، درمان سرماخوردگی های شدید، کاهش قند خون، درمان ورم مفاصل، بازوها و پاها، رفع مشکلات گوارشی و تقویت سیستم گوارشی استفاده می شود.

درمان (بواسیر) هموروئید با خارشتر:

بواسیر یکی از مشکلات روده بزرگ می باشد که از یبوست زیاد به وجود می آید و مشکلات زیادی را برای فرد مبتلا به وجود می آورد. مصرف خارشتر در درمان بواسیر تاثیر زیادی دارد و موجب تقویت سلول های عصبی معده شده و روند هضم را بهبود و به رفع یبوست و مشکلات بواسیر(سوزش، درد و تورم ) کمک زیادی می کند. برای درمان بواسیر کافیست پودر خارشتر را با گلاب یا آب ترکیب کرده و به صورت خمیر در آورده و به صورت موضعی استفاده شود. از علائم بواسیر می توان به خارش و سوزش،تورم و درد در ناحیه مقعد اشاره کرد.
سرماخوردگی و خارشتر :
خارشتر از جمله گیاهان دارویی می باشد که به عنوان آنتی بیوتیک عمل کرده و موجب افزایش ایمنی بدن شده و بدن در برابر انواع مشکلات تنفسی ناشی از انواع عفونت ها، آسم وبرونشیت مقاوم می کند.
آرتروز و خارشتر :
یکی از خواص خارشتر خاصیت ضد التهابی آن می باشد که موجب کاهش و بهبود التهاب می شود. به همین دلیل از این گیاه به عنوان کاهش دهنده علائم بیماری آرتروز استفاده می شود.
سنگ کلیه و خارشتر :
خارشتر و مخصوصا عرق آن به علت داشتن خاصیت ادرار آوری زیاد موجب ضد عفونی کردن مجاری ادراری، کلیه و مثانه شده و سموم را از بدن دفع می کند.این خاصیت موجب جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه و مثانه شده و رسوبات ایجاد شده از سنگ را از بین می برد.
کبد چرب و خارشتر :
از جمله علائم کبد چرب احساس خستگی مفرط و اضافه وزن می باشد. کبد چرب ارتباط مستقیمی با فشار خون بالا و کلسترول بالا دارد. مصرف خارشتر برای دفع سموم و پاکسازی کبد تاثیر مثبتی دارد. موجب کاهش چربی کبد می شود.
تقویت دستگاه گوارش و خارشتر :
خارشتر دارای طبع گرمی می باشد و این طبع موجب تسکین دردهای معده و تقویت سلول های عصبی معده و دستگاه گوارش شده و عملیات هضم را سریع تر و روان تر و بیشتر مشکلات مربوط به دستگاه گوارش را درمان می کند.
خارشتر و رفع استرس و اضطراب :
یکی از گیاهان دارویی که خاصیت آرام بخشی زیادی دارد، گیاه خارشتر می باشد و معمولا برای افرادی که دچار ضعف اعصاب و مشکلات روحی هستند،بسیار مفید و بهترین گزینه برای درمان بی خوابی می باشد.
درمان ایدز با خارشتر :
 از مهمترین بیماری های دنیای امروز که بعضی افراد ناخواسته و به دلیل بی احتیاطی به آن مبتلا شده اند، بیماری ایدز می باشد. اما خوشبختانه باز هم طبیعت برای درمان این بیماری راهی را برای جهانیان گشوده است. ریشه خارشتر حاوی موادی می باشد که موجب تقویت سیستم ایمنی بدن شده و گزینه مناسبی برای درمان و مهار بیماری ایدز می باشد.
درمان آلرژی با خارشتر :
آلرژی در بیشتر افراد مخصوصا در فصل بهار بروز می کند و افراد را دچار مشکلاتی می کند. مصرف موضعی پودر خارشتر همراه با گلاب یا شیر تا حد زیادی به کاهش علائم آلرژی کمک می کند.
رفع مشکلات پوست و مو با خارشتر :
 زیبایی و داشتن پوستی صاف و عاری از هرگونه لک و جوش آرزوی دیرینه افراد مخصوصا خانم ها می باشد. خانم ها برای داشتن پوستی زیبا و بدون لک از انواع ماسک ها و شوینده ها برای پوست استفاده می کنند. خار شتر از جمله گیاهان دارویی می باشد.که برای رفع لک و جای جوش مورد استقبال قرار گرفته است. در ادامه چند نوع ماسک با خارشتر و فرآورده های آن را آموزش می دهیم با ما همراه باشید.
ماسک خارشتر و گلاب :
برای داشتن پوستی شفاف و بدون لک کافیست 1 قاشق چایخوری از پودر خارشتر را با کمی گلاب ترکیب و در هفته 2 الی 3 بار روی پوست استفاده نمایید، این ماسک موجب شفاف شدن و پاک شدن لک های صورت می شود.
 درمان ریزش سکه ای مو با خارشتر :
ریزش سکه ای مو یکی از مشکلات مو می باشد که در تمام افراد در هر رده سنی رخ می دهد و علت اصلی این مشکل عدم رشد فولیکول مو می باشد. مصرف عرق خارشتر و خارخسک موجب تصفیه خون و درمان بیماری سکه ای می شود. برای درمان بیماری سکه ای می توانید مقداری گل سرشور را در کاسه مسی ریخته و با عرق خارشتر ترکیب و روی سر بمالید تا نتیجه را ببینید. همچنین می توانید از ترکیب روغن نارگیل و کرچک به صورت موضعی روی ناحیه طاسی و سکه ای استفاده کنید.

 ترنجبین چیست ؟

در فصل گرم سال از گل های خارشتر ماده صمغی ترشح می شود، که به ترنجبین معروف است، البته نوع دیگری از ترنجبین وجود دارد که از غلاف های دانه این گیاه به دست می آید و دارای طعم شیرینی می باشد. ترشح ترنجبین بر اثر فعالیت حشراتی که از این گیاه تغذیه می کنند به دست می آید.در طب سنتی ایران ترنجبین به عسل شتر ( اوستورانژبین) و عسل شبنم (عسل النادا ) معروف است.
خواص ترنجبین برای زیبایی و درخشش پوست :
بیشتر مواد غذایی و گیاهان صاف کننده خون هستند و کمک زیادی به خونرسانی می کنند. ترنجبین که از صمغ خارشتر به دست می آید، بسته به طبع و نوع پوست موجب شفاف و صاف شدن پوست می شود. برای درمان لک های صورت مصرف نوشیدنی ترنجبین و خاکشیر به مدت 3 هفته لک های صورت از بین می رود، کافیست ترنجبین را به مدت 5 ساعت در آب خیسانده و صاف کنید. سپس با 2 قاشق غذاخوری خاکشیر ترکیب و هر روز صبح ناشتا به مدت 2 هفته میل نمایید تا لک ها و جوش های صورت از بین برود. میزان مصرف ترنجبین بسته به سن و میزان پیشرفت بیماری بین 10 تا 35 گرم در روز می باشد.
مصرف خارشتر در نوزادان :
 از خارشتر برای نوزادان برای درمان زردی استفاده می شود و به نام ترنجبین در بین خانواده های ایرانی شناخته شده است. برای درمان زردی روش های زیادی وجود دارد.اما بی خطر ترین و کم عارضه ترین روش استفاده از ترنجبین می باشد. از ترنجبین برای باز کردن مجاری ادرار، کاهش تب نوزادان و کودکان، کاهش صدای شکم،لینت مزاج، مسکن سرفه و تب بر استفاده می شود.ترنجبین یا شیر خشت دارای مزه شیرینی می باشد و در فارسی به ترنجبین، ترانگبین، ترنگبین و در عربی به ترنجبین معروف که به صورت منها یا شبنم روی گیاه خارشتر به وجود می آید. ترنجبین در اواخر تابستان و در زمان شب روی گیاه ظاهر می شود.روستاییان قبل از طلوع آفتاب اقدام به برداشت ترنجبین می کنند. ترنجبین حاوی مقداری ساکاروز،گلوکز ، فروکتوز، تری ساکارید، تانن و آنتوسیانین می باشد. در گذشته از ترنجبین برای تولید قند های طبیعی در یزد و خراسان استفاده می شد، ولی وقتی قیمت دارویی این گیاه بیشتر شد بازار تولید قند از رونق افتاد.
خواص ترنجبین برای نوزادان:
 معمولا در 28 روز اول تولد پوست نوزادان زرد می باشد و این بیماری با تغییر سطح بیلی روبین خون در نوزادان بروز می کند.بالا بودن میزان بیلی روبین نشانه ای از بیماری کبد و یا ارثی می باشد. که در صورت عدم رسیدگی برای نوزدان خطر آفرین و موجب مرگ نوزاد می شود. در طب سنتی ایرانی از ترنجبین برای درمان زردی نوزادان استفاده می شده و نوزادان بعد از خوردن مقداری ترنجبین شکمشان روان شده و دستگاه گوارش از اخلاط و خونا به های بازمانده از دوران جنینی در معده و روده پاک می شود و بیشتر بیماری های عفونی و ویروسی در او کمتر شده و متابولیسم بدن کودک در برابر بیماری های مقاوم تر شده و این نوزادان نسبت به نوزادانی که ترنجبین مصرف نمی کنند دارای کبد سالم تری بوده و سوخت و ساز بدنشان دارای روال طبیعی است. چون ترنجبین اشتها آور می باشد، نوزادان نسبت به خوردن شیر مادر میل بیشتری دارد. با مصرف ترنجبین از دل پیچه ، نق زدن و بی خوابی های شبانه در نوزادان خبری نیست.
 میزان مصرف مجاز ترنجبین در نوزادان :
یک قاشق مرباخوری تا غذاخوری ترنجبین را در یک چهارم استکان آب جوش حل کرده و بعد از صاف کردن به نوزاد می دهند، ترنجبین باید به حدی باشد که با ایجاد اسهال ملایم رسوبات و جرم های چسبیده به روده پاک شود. علاوه بر ترنجبین لازم است یک قاشق چایخوری تخم گشنیز را در یک استکان آب جوشانده تا یک چهارم آب باقی بماند، محلول را از صافی رد کرده و به نوزاد بدهند.حتما ترنجبین را از یک قاشق چایخوری و به صورت ناشتا به نوزاد بدهید.اگر بعد از 2 ساعت شکم نوزاد کار نکرد مجددا ترنجبین را به نوزاد بدهید.این روش بین 3 تا 7 روز زمان نیاز دارد تا زردی نوزاد برطرف شود.
مزیت های ترنجبین برای نوزادان :
از جمله مزایای ترنجبین برای نوزاد درمان زردی، داشتن کبد سالم و فعال، داشتن متابولیسم سوخت و ساز طبیعی، فعال شدن سیستم ایمنی نوزاد از بدو تولد،عدم ابتلاء به بیماری های عفونی و ویروسی، اشتها به شیر مادر، رفع دلپیچه و کولیک نوزاد و چون ترنجبین تمام جرم های روده در دوران جنینی را پاک می کند، از بیشتر بیماری های جلوگیری می کند.

مضرات ترنجبین برای نوزادان :
ترنجبین و مصرف آن برای نوزادان هیچ مشکلی ندارد. و تنها علت مخالفت بیشتر پزشکان به نحوه جمع آوری و نگهداری آن می باشد. ترنجبین نوعی صمغ می باشد که از گیاه خارشتر بیرون می آید و به علت دارا بودن طعم و مزه شیرین انواع حشرات و قارچ ها روی این صمغ جمع شده و دیگر نمی توانند از آن جدا شوند و در درون ترشحات صمغی آن مدفون می شوند. به همین علت حاوی انواع انواع حشرات ، شته ها و قارچ ها می باشد.توصیه می شود حتما در زمان مصرف ترنجبین آن  را در آب خیس کرده و از صافی رد کنید.

طبع ترنجبین چیست ؟

 از نظر طب سنتی طبع ترنجبین گرم و تر و مسهل و ملین می باشد. میزان مصرف ترنجبین بسته به سن بیمار بین 10 تا 70 گرم همراه با آب می باشد.در صورتی که ترنجبین به میزان کم مصرف شود ملین و درصورت مصرف بیشتر به عنوان مسهل عمل می کند. از ترنجبین در درمان سرفه های مزمن، درد سینه، کاهش تب و عطش، پاکسازی مجاری ادراری نوزدان و کبد آنها،رفع جوش، عفونت زایی،درمان اگزما و شفاف نمودن پوست استفاده می شود.

خارشتر و لاغری :
 چاقی و عوارض آن از جمله مشکلاتی دنیای امروزی می باشد که بیشتر افراد با آن مواجه هستند، در این بین افراد به دنبال روش هایی کم خطر و دارای عوارض کمتری برای درمان چاقی هستند و استفاده از  گیاهان دارویی محبوبیت زیادی دارد، از جمله گیاهان دارویی که برای درمان چاقی قابل استفاده می باشد، عرق خارشتر می باشد. نوشیدن عرق خارشتر و داشتن کمی تحرک موجب کاهش وزن شدید و چربی سوزی می شود.لازم است افراد چاق روزانه نصف لیوان عرق خارشتر را با نصف لیوان آب ترکیب و روزانه مصرف نمایند.عرق خارشتر موجب کاهش وزن سریع، کمک به دفع سنگ کلیه و مثانه می کند. چون خارشتر اثر ملین و فیبر بالایی دارد، یکی از نوشیدنی های مفید برای درمان اضافه وزن و چاقی می باشد.فیبر موجود در خارشتر موجب افزایش سوخت و ساز بدن، احساس سیری و از پرخوری های عصبی جلوگیری می کند.

طبع خارشتر چیست ؟

 از نظر طب سنتی طبع عرق خارشتر گرم و خشک (صفراوی ) می باشد و افرادی که دارای طبع گرمی هستند، بهتر است در مصرف آن احتیاط کنند و مصلح عرق خارشتر، عرق خارخسک و کاسنی می باشد و افراد سرد مزاج برای مصرف خارشتر بهتر است آن را با عرق بادرنجوبیه ترکیب و مصرف نمایند.
آشنایی با فراورده های خارشتر :
 ازگیاه خارشتر به روش های مختلفی استفاده می شود، مانند عرق، دمنوش، عسل و چای در ادامه به بررسی انواع فراورده های خارشتر می پردازیم با ما همراه باشید.
عسل خارشتر :
عسل خارشتر که از گل های این گیاه و در ماه های اردیبهشت و خرداد به دست می آید دارای طبع گرم و خشک و برای درمان مشکلاتی از قبیل؛بهبود بواسیر،درمان اسهال،تقویت دستگاه گوارش و معده، دفع انگل از روده ،پاک سازی و ضدعفونی کننده کلیه ها،حذف اسید اوریک بدن، درمان بی خوابی،درمان ضعف اعصاب و صرع،بهبود رماتیسم، درمان برونشیت مزمن، عفونت ریه، درمان سردرد های میگرنی،تصفیه خون،کاهش وزن، التیام و بهبود زخم ها و درمان مالیخولیا استفاده می شود.
 ترنجبین :
 ترنجبین که از صمغ خارشتر و درفصل تابستان به دست می آید برای درمان زردی نوزادان، شیرین کننده در صنعت داروسازی،ضد سرفه، کاهش درد گلو،پاک کننده مثانه،محرک مزاج، گرم کننده بدن،ضد اسپاسم و ادرار آور مورد استفاده قرار می گیرد.
عرق خارشتر :
عرق خارشتر که ازجوشانده گیاه خارشتر با آب و عملیات تقطیر به دست می آید. از نظر دارویی و خواص دقیقا شبیه به خارشتر و دارای طعم بهتر و ماندگاری بیشتری می باشد.عرق خارشتر دارای خاصیت ضد التهابی و موجب بهبود و درمان التهاب فراگیر در مخاط دهان می شود.قرقره کردن دهان با عرق خارشتر موجب کاهش و تکسین نشانه های استوماتیت یا التهاب فراگیر مخاط دهان می شود.
ضماد خارشتر :
 از برگ ها و ساقه های خشک شده خارشتر به عنوان ضماد برای درمان و کاهش دردهای رماتیسمی، بهبود زخم ها استفاده می شود، برای تهیه ضماد خارشتر کافیست پورد این گیاه را با گلاب ترکیب و روی محل زخم و یا درد بگذارید و از خوص بی نظیر آن بهره مند شوید.
طرز تهیه دمنوش خارشتر و خواص آن :
در طب سنتی استفاده از دمنوش بهترین روش برای بهره بردن از خواص گیاهان دارویی می باشد. برای تهیه دمنوش خارشتر کافیست 50 گرم برگ و شاخه خشک شده خارشتر را در قوری چینی ریخته و 1 لیتر آب جوش به آن اضافه کنید.اجازه دهید 10 دقیقه دم بکشد، سپس با نبات، عسل یا شکر شیرین کرده و میل نمایید. دمنوش خارشتر خاصیت ضد سرطان، مقوی کبد و معده، آرامبخش ، تسکین دهنده درد، پاکسازی مجاری ادراری، ضد عفونی کننده و ملین ، مفید برای  مشکلات ریوی، بی اشتهایی،تپش قلب  و درمان اسهال دارد.
میزان مصرف مجاز خارشتر :
دمنوش خارشتر بسته به سن و نوع بیماری و طول دوره درمان متفاوت است، اما مصرف مجاز برای بزرگسالان طبق نظر پزشک روزی 3 فنجان و برای کودکان نصف این میزان توصیه می شود.

0 دیدگاه برای این مقاله ثبت شده است

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پشتیبانی ارمغان کاشان

سلام 👋

می‌تونید از طریق پیام در واتس‌اپ در اسرع وقت به پاسخ پرسشتان برسید. باتشکر از برقراری تماس با ما

شروع چت در واتس اپ