تیر
معرفی گیاه اترج و خواص شگفت انگیز آن

معرفی گیاه اترج و خواص شگفت انگیز آن


زمان مطالعه : 4 دقیقه

 در روز های گرم تابستان نوشیدن یک لیوان شربت خنک و خوش عطر لذت بخش ترین حس دنیا را دارد، مخصوصا اگر یک لیوان شربت عطری مانند بهشت داشته باشد. شربت اترج یا بالنگ یکی از خوش عطر ترین و خوش طعم ترین شربت هاست که در تابستان همنشین یخ می شود و عطش تابستان را از بین می برد.بله درست متوجه شدید در این مقاله قصد داریم در مورد اترج یا بالنگ که در زمستان مربای آن زینت بخش سفره های صبحانه است نکات جذابی را بیان کنیم.

اترج چیست ؟

 اترج درختچه ای از تیره مرکبات و راسته افراسانان به ارتفاع 2.5 تا 4.5 متر با برگ هایی به رنگ سبز روشن،گل هایی به رنگ سفید و میوه ای درشت شبیه به خربزه کوچک با پوستی ضخیم و گوشتی با رایحه لیمو با تنوع رنگی سبز تا نارنجی و مزه ای تلخ تر از گریپ فروت و ترشی آن از لیمو ترش کمتر بومی شرق آسیا و مدیترانه با وزن حدود 1 کیلو گرم می باشد. البته اترج در هند، چین،آمریکا مرکزی و جنوبی نیز پرورش داده می شود. اترج دارای انواع مختلفی می باشد، یکی از انواع اترج به شکل دست و بسیار عجیب و غیر عادی که به دست بودا معروف است.
اترج در کشورهای جهان مانند ایران به بالنگ، بادرنگ، بادرنج، باذرنج، ترنگ،ترنج، اترج، اترج کبیر، اترج صغیر، در یونان مارسیسقا ، به زبان سریانی اطروغا، در مصر به ریحان النعنع و در هند به بجوژه معروف می باشد. نام اترج در قرآن کریم نیز آمده ،همچنین ترنج در بین ستاره شناسان به ستاره عطارد معروف می باشد. در نسخه های قدیمی در ایران باستان و 1700 سال قبل از میلاد مسیح در ناحیه شوش خلیج فارس کشت می شده اما بعد از شکست اسکندر مقدونی از امپراطوری پارس و عقب نشینی سپاه اسکندر بذر این میوه به غرب اروپا رسید و به وفور گسترش پیدا کرد. طبق نوشته های مورخان عطر خوش و بوی قوی این گیاه در دفع حشرات موذی بسیار موثر و از اهمیت بالایی در بین چینی ها و ژاپنی ها برخوردار بوده و هنوز هم در مراسم سال نو ژاپن و چین به عنوان نماد ثروت و خوشبختی استفاده می شود.از تمام قسمت های اترج برای خواص درمانی و تهیه مواد غذایی استفاده می شود، شکوفه های اترج دارای طبعی گرم و خشک و برگ های آن طبیعتی سرد و تر دارد، پوست اترج برای تقویت کبد، حافظه و قلب و دستگاه گوارش و کاهش نفخ شکم مفید و موثر است.در ادامه به بررسی خواص بی نظیر این گیاه دوست داشتنی و خوش عطر می پردازیم، با ما همراه باشید.

آشنایای با خواص اترج:

 همانطور که در ابتدای مقاله گفته شد، تمام قسمت های اترج قابل استفاده در صنعت داروسازی و مواد غذایی می باشد.پوسته داخلی و سفید رنگ اترج برای تهیه مربا  و دم کرده پوست زرد اترج مسکن صفرا و جویدن آن موجب خوشبو شدن دهان می شود، در صورتی که پوست و گوست سفید را خشک و لابه لای لباس های پشمی بگذارند از بید زدن لباس جلوگیری می کند. در ادامه ابتدا به روش های تشخیص اترج مرغوب از نامرغوب و خواص آن می پردازیم با ما باشید.
 تشخیص اترج رسیده :
 در زمان خرید اترج یا بالنگ دقت داشته باشید،که میوه تازه و سالم و مرغوب دارای عطر و بویی قوی و بافتی محکم و ترد می باشد.اترج رسیده دارای رنگی کاملا زرد و درخشان و رنگ سبز نشانه نارس بودن میوه و رنگ زرد تیره و نارنجی نشانه رسیدن بیش از حد میوه می باشد و امکان فاسد شدن آن وجود دارد. به مدت 3 هفته میوه های رسیده و تازه اترج قابل نگهداری در یخچال می باشد.
 درمان مشکلات معده و گوارش با اترج :
برای درمان مشکلات معده، نفخ، حالت تهوع و یبوست روغن و آب بالنگ موجب ایجاد تعادل اسیدیته در روده شده و موجب غذا زودتر هضم شده و نفخ معده کاهش پیدا می کند.برای بهتر شدن حرکات دودی روده و درمان یبوست مصرف دمنوش و چای بالنگ و همچنین مشکلات احشاء شکمی بسیار مفید و موثر است. همچنین برای درمان این مشکلات مصرف مربای اترج همراه با عسل توصیه می شود، در هند برای یبوست و سنگ مثانه از ریشه بالنگ استفاده می کنند.
خواص ضد درد و ضد التهابی اترج :
 خاصیت ضد التهابی و تسکین دهنده قوی از مهمترین خواص اترج می باشد که موجب کاهش سردرد های عفونی و چرکی می شود. اصلی ترین عامل التهاب در بدن ابتلاء به بیماری های عفونی، سرطان، بیماری های مزمن قلبی و رادیکال های آزاد در بدن می باشد که آسیب های جدی را برای بدن همراه دارد. اما خاصیت آنتی اکسیدانی اترج و دیگر مرکبات این التهاب را خنثی می کند. 
رفع مشکلات پوست با اترج :
 اترج موجب افزایش گردش خون در بدن شده که این موضوع پوست بدن را سفیدتر و روشن تر کرده و روغن اترج موجب ضخامت و افزایش رشد مو و تقویت ریشه مو شده، شوره سر را از بین می برد، کافیست روغن اترج را در کف سرمالیده و به مدت 1 ساعت قبل از حمام اجازه دهید روی موها بماند سپس در حمام با شامپو بشویید.
دهان خوشبو با اترج :
 به دلیل عطر قوی و ویتامین ث موجود در اترج موجب خوشبو شدن دهان می شود و پالپ اترج نیز به سلامتی و تقویت لثه و دهان کمک زیادی می کند ، البته خوشبو کردن دهان با اترج به صورت موقتی و مدت زمان کوتاهی می باشد.
لاغری و اترج :
 در دنیای پر از استرس و اضطراب و همچنین رعایت نکردن طبع غذاها و ایجاد سردی در بدن افزایش وزن و همچنین چاقی در نواحی شکم و ران ها در افراد به وفور مشاهده می شود و این افراد به دنبال روش هایی برای لاغری و کاهش وزن بدون عارضه هستند، توصیه می کنم برای کاهش وزن عالی هر روز صبح به صورت ناشتا در یک لیوان آب گرم چند قطره آب اترج(بالنگ) ریخته و میل نمایید ، این ترکیب موجب شادابی و کاهش وزن بدن می شود.
تقویت سیستم ایمنی بدن با اترج :
 میوه اترج حاوی مقادیر زیاید آنتی اکسیدان و ویتامین ث می باشد که از بدن در برابر انواع عفونت ها و استرس اکسیتداتیو مبارزه کرده و از سلول های بدن در برابر آسیب ها محافظت می کند. برای تقویت بدن می توانید اترج را با زنجبیل، عصاره آقطی و پروبیوتیک ها ترکیب و میل نمایید.وجود ویتامین ث در این میوه خارق العاده موجب تقویت سیستم ایمنی بدن در برابر ویروس سرماخوردگی و عفونت دستگاه تنفسی می شود. از دیگر خواص اترج می توان به بهبود و پیشگیری بیماری های ذات الریه، اسهال، مالاریا و جلوگیری از آسیب به سلول های ایمنی بدن اشاره کرد.
فشار خون و اترج:
 برای کاهش فشار خون از آب اترج استفاده می شود ، زیرا مرکبات حاوی مقادیر بالایی پتاسیم بوده و موجب کاهش فشار خون و بهبود عملکرد قلب می شود.الکترولیت های موجود در اترج و وجود ویتامین ث و پتاسیم خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی و آترواسکلروزیس را تا حد زیاید کاهش می دهد.برای تصفیه خون روزانه صبح ناشتا چند قطره آب اترج را همراه با 1 لیوان آب گرم میل نمایید تا تاثیر شگفت انگیز آن را ببینید.
سلامت قلب و اترج:
 در نیای امروز روزانه میلیون ها نفر از ساکنین کره زمین به علت عارضه قلبی راهی بیمارستان می شوند و 31% از کل مرگ و میر ها در جهان ناشی از انواع بیماری های قلبی می باشد. طبق تحقیقات انجام شده مرکبات تا حد زیادی از تغییر شکل عضلات قلب جلوگیری و احتمال سکته و بیماری های قلبی و عروقی را کاهش می دهد. در این بین عرق اترج نیز دارای این خاصیت می باشد که حاوی ریز مغذی ها، املاح، انواع ویتامین ها و آنتی اکسیدان ها می باشد به سلامت قلب و جلوگیری از آترواسکلروز، سکته و بیماریهای قلبی کمک زیادی می کند.
مصرف اترج در زنان باردار و نوزادان :
 از خواص بی نظیر میوه و مربای اترج می توان به  سریع الهضمی آن اشاره کرد که برای زنان باردار مخصوصا در ماه های آخر بارداری بسیار مفید می باشد.نفخ و رفلاکس معده از شایع ترین مشکلات زنان در ماه های پایانی دوران بارداری می باشد. در سه ماهه ابتدا و انتهای بارداری به علت حجم بالای خون رسانی به جنین و بدن مادر فشار زیادی به ساختمان قلب وارد شده که موجب تپش و ضربان شدید در قلب می شود.مصرف مربای اترج به علت دارا بودن خواص آرامبخشی مقوی قلب و تضمین کننده سلامت قلب می باشد. همچنین مصرف میوه اترج موجب کاهش قند خون شده و از دیابت بارداری و تنش های عصبی جلوگیری کرده و عملکرد خوبی در رفع بوی بد دهان و دفع سموم کبد دارد.البته توصیه می کنم قبل از مصرف این میوه شگفت انگیز حتما با پزشک خود مشورت نمایید.
 خواص اترج برای نوزادان و کودکان :
بعضی از خوراکی ها برای توانمندی مغز  کودکان در کنار شیر، پنیر، تخم مرغ و عسل مفید و موثر می باشد. مربای اترج یا بالنگ که از گوشت میوه اترج تهیه می شود،علاوه بر تقویت مغز موجب افزایش و تقویت بدن شده و برای کاهش علائم سرماخوردگی در فصل پاییز و زمستان و دیگر فصل ها که احتمال سرماخوردگی بیشتر است ، مفید و موثر می باشد.

طبع اترج چیست ؟

 از نظر طب سنتی طبع پوست زرد اترج گرم و خشک و گوشت داخلی و سفید رنگ آن طبعی سرد و تر و گونه های دیگر آن که ترش هستند طبعی سرد و خشک دارند. شکوفه های اترج نیز طبعی گرم و خشک دارد ، ناگفته نماند که در طب سنتی اترج برای جگر و مغز افراد گرم مزاج مضر و موجب سردرد های شدید می شود، مصلح اترج بنفشه ، عسل و شربت انجیراست.

تفاوت اترج و ترنج :

 در زبان فارسی اترج به دو گونه وجود دارد، اترج صغیر که پوستی صاف و نرم دارد و دو طرف آن باریک و اترج کبیر پوست غیر هموار و دو طرف آن زیاد باریک نیست و طرفی که به شاخه متصل کمی پهن تر و طرف دوم آن باریک تر می باشد و در فارسی به بالنگ شناخته می شود. 
سرطان و اترج :
کارتنوئید و آنتی اکسیدان موجود در اترج یا بالنگ خطر ابتلاء به سرطان را تا حد زیادی کاهش داده و از سرطان سینه، سرطان دستگاه گوارش و تنفس پیشگیری کرده و سلامت بدن را تحت تاثیر قرار می دهد.طبق مطالعات انجام شده مصرف مرتب و روزانه مرکبات خطر ابتلاء به سرطان های دستگاه گوارش و ... را تا حد زیاد کاهش می دهد.

آشنایی با فراورده های اترج :

اسانس اترج :
 اسانس یا عرق اترج که از گل های این درختچه پر از خاصیت گرفته می شود حاوی مقادیر زیاید ویتامین ث می باشد، عرق اترج برای رفع عطش و اسهال بسیار مفید و موثر  می باشد. عرق اترج دارای طبعی گرم و برای درمان مشکلاتی از قبیل :
سکسکه، حالت تهوع،ضد درد، گرفتگی و اسپاسم، تقویت قلب، سوء هاضمه، تقویت سیستم بدن،کاهش التهاب، ضد سرطان مفید برای طحال و تصفیه کننده خون مفید می باشد.اترج این میوه خارق العاده سرشار از ویتامین ث و مقادیر زیادی آنتی اکسیدان،مواد معدنی،انواع بیوفلاونوئیدها،هسپرتین،نارینژنین،لیمونن،لینالیل استات،لینالول و منبع عالی از پکتین می باشد.پکتین نوعی فیبر گیاهی است که جذب آب را در بدن بالا برده و قابل هضم می باشد.تمام این مواد معدنی و خواص بی نظیر در عرق اترج وجود دارد.
 نحوه مصرف عرق اترج :
عرق اترج جزء غذا محسوب نمی شود،اما در مصرف آن باید احتیاط کرد و از مصرف خودسرانه پرهیز چون امکان ایجاد مشکلات وجود دارد.البته افرادی که مشکل ماهیچه قلب دارند با تجویز پزشک می توانند از این عرق استفاده نمایند.امکان دارد افرادی از حجامت ترس داشته باشند و خونشان کثیف و غلیظ باشد می توانند برای پاکسازی و تصفیه خون خود از عرق اترج استفاده نمایند. عرق اترج را به صورت شربت و 2 لیوان در روز بعد از وعده ناهار و شام میل نمایید.

خواص اترج از نظر طب سنتی :

 در طب سنتی طبع میوه بالنگ سرد و تر می باشد و برای رفع خونریزی لثه،آرام بخش، خنک کننده،رفع یبوست،تقویت کبد همراه با گلاب برای اسهال روده ای و اسهال خونی مفید می باشد.بالنگ حاوی مقادیر زیاید نیاسین، فلاونئیدها،منگنز،روی، سلنیوم، پتاسیم، کلسیم، آهن، بتاکارتن، ویتامین های گروه ب، ویتامین ث و فیبر می باشد.مواد معدنی موجود در اترج موجب تقویت سیستم ایمنی بدن شده و موجب تقویت قلب،کاهش خطر ابتلاء به سرطان به ویژه سرطان ریه و دستگاه گوارش می شود.در طب سنتی معتقدند که چای و دمنوش اترج برای بهبود حرکات دودی شکل روده و درمان یبوست بسیار موثر و مفید می باشد، میزان زیاد ویتامین در این میوه جذاب موجب کاهش علائم بیماری اسکوربوت شده، پوست زرد آن مقوی قلب، دماغ، احشای داخل شکم و کبد سرد، دفع نفخ شکم ، هضم غذا می باشد و توصیه می شود مربای اترج همراه با عسل میل شود. اترج موجب تصفیه خون، دفع صفرای زائد،رفع عطش،رفع اسهال صفراوی و زردی،آرامش بخش تسکین حدت صفرا، جلوگیری زا غلیان صفرا و سیترونلال موجود در اترج برای درمان بیماری های روانی و افسردگی عملکرد خوبی دارد.
خواص روغن اترج :
 روغن اترج که از ترکیب 6 عدد پوست زرد خالص اترج در روغن زنبق یا روغن هر کدام به میزان 1.5 کیلو گرم و اگر این دو روغن در دسترس نبود 6 عدد پوست اترج را در 3 کیلو گرم روغن کنجد گذاشته و به مدت 3 شبانه روز در آفتاب قرار داده و سپس استفاده نمایند.روغن اترج از نظر طب سنتی دارای طبعی گرم و خشک و مالیدن آن برای درمان بی حسی،رعشه،درد مفاصل،سیاتیک،فلجی، سردرد، دردکلیه،درد مثانه، خوشبویی عرق بدن، استرس و اضطراب و تقویت ریشه مو عملکرد عالی دارد.
  خواص ریشه اترج :
 همانطور که گفته شد از تمام قسمت های این گیاه بی نظیر در طب سنتی برای درمان بیماری های استفاده می شود. در هند از ریشه اترج به عنوان داروی ضد کرم و درمان یبوست کاربرد زیادی دارد.
 خواص آب  و ضماد اترج :
افراد مالیخولیایی ناشی از افزایش سودا در بدن در صورتی که آب ترش مزه قسمت مغز اترج را مصرف کنند در درمان بیماری به آنها کمک زیادی می کند ( چون ترشی برای افراد مالیخولیایی مضر می باشد حتما آب اترج را همراه با شکر و عسل میل نمایند.) همچنین ضماد پخته شده تمام قسمت های این میوه در سرکه برای درمان نقرس،درد مفاصل و ورم های مختلف بدن مفید و موثر می باشد.
خواص حمام اترج و سرما خوردگی :
 همانطور که در ابتدای مقاله گفته شد اترج در دسته مرکبات قرار دارد و تمام مرکبات دارای مقادیر زیادی ویتامین ث می باشند که برای تقویت سیستم ایمنی بدن و درمان عفونت دستگاه تنفسی بسیار مفید و موثر می باشد. ویتامین ث  و آنتی اکسیدان های موجود در اترج خطر ابتلاء به بیماری های ویروسی، قارچی و انواع باکتری ها را کاهش داده و موجب کاهش مدت زمان سرماخوردگی و پنومونی می شود.در طب سنتی از چای اترج برای درمان سرفه و گلودرد استفاده می شود. توصیه می شود به چای سیاه گرم چند قطره آب بالنگ اضافه نمایید. جالی است بدانید در طب سنتی چینی از جوشانده ریشه و پوست اترج به عنوان ضد سرفه، نرم کننده سینه و درمان ناراحتی لومباگو(کمردرد) استفاده می شود.

 اترج خشک و خواص آن :

امروزه بیشترمیوه ها در تمام فصول هستند اما برای دسترسی بهتر و آسان تر میوه ها به صورت خشک در همه جا به فروش می رسد. اترج نیز به صروت ورقه شده و خشک برای دسترسی بیشتر و بهتر به فروش می سد.ممکن است بارها در بازار و مغازه های عطاری ورقه های خشک شده اترج یا بالنگ را دیده باشید و پوست سخت آن توجه شما را به خود جلب کرده باشد. خواص اترج خشک دقیقا شبیه به میوه تازه آن می باشد. برای خشک کردن اترج آن را بعد از چیدن و شستن به ورقه های نازک برش داده و هسته های آن را گرفته و به دو رو ش صنعتی و سنتی خشک می کنند. در روش سنتی اترج را مانند دیگر مرکبات در معرض نور خورشید خشک می کنند تا میوه نپوسدهرچه سرعت خشک بالاتر باشد کیفیت و عطر و طعم اترج بیشتر است.

0 دیدگاه برای این مقاله ثبت شده است

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پشتیبانی ارمغان کاشان

سلام 👋

می‌تونید از طریق پیام در واتس‌اپ در اسرع وقت به پاسخ پرسشتان برسید. باتشکر از برقراری تماس با ما

شروع چت در واتس اپ