مهر
خواص و فواید گیاه دارویی عرق بید

خواص و فواید گیاه دارویی عرق بید


زمان مطالعه : 4 دقیقه

 یکی از گیاهانی که نام آن شما را به یاد فصل تابستان و لیوان های لبریز از شربت و دانه های زیبای تخم شربتی غلتان در آن می اندازد،عرق بید است.که روزگاری نقل مجالس بود و هنوز هم در بیشتر مناطق ایران به عنوان یک نوشیدنی پرخاصیت و جذاب در تابستان مصرف می شود.اما باید بدانید که بید انواع مختلف با خاصیت های منحصر به فردی دارد.

درخت بید چیست ؟

 درخت بید (معروف به آسپرین ) از جمله درختچه های برگریز با 400 گونه  از تیره بیدیان و زیر راسته مالپیگی سانان می باشد.گیاه بید دو پایه یعنی دارای ویژگی نر و ماده می باشد. هر دو جنس در فصل بهار شاتون تولید می کنند که برای باروری بسیار مهم و ضروری است.این گیاه توسط قلمه ریشه به راحتی گرده افشانی متقابل و با تولید بذر تکثیر می شود. بیشتر در خاک های مرطوب و در کنار رودخانه ها در مناطق سرد و معتدل نیمکره شمالی رشد می کند.در کنار رودخانه نیل درختان بید به وفور دیده می شوند،به طوری که چشم هر بیننده ای را محصور خود می کند و کمتر گردشگری است که در کنار این درختان زیبا و جذاب عکس یادگاری نداشته باشد. بید برای اولین بار طبق تحقیقات انجام شده در خاورمیانه رشد کرده و طبق یک افسانه بردگان عبری در بابل در زیر درخت بید می گریستند و بید نیز برای آنها غمگین بوده و به درخت اشک معروف است. بعد از آن درخت بید در طول سال های متمادی در مسیر جاده ابریشم تجارت شده و به مرور به آمریکای شمالی، اروپا و جنوب آسیا راه پیدا کرده است.در آمریکای شمالی بید در سواحل جنوبی آلاسکا تا  جنوب مکزیک، استرالیا، اوگاندا، آفریقای جنوبی،هند و انگلیس به خوبی خودنمایی می کند.
 این درخت با ارتفاعی بین 20 تا 30 سانتی متر و عمری حدود 40 تا 75 سال یکی از گیاهان پرخاصیت می باشد، بید به عنوان اولین طبیبان سنتی زمین شناخته شده که به راحتی خونریزی، پارگی و سوختگی را درمان می کند. از دیگر نام های درخت بید می توان به خلاف، فیک،صفصات ابیض، بید مجنون، بید دره، فوکا،ویدار، بید خشتی، صفصات مشفق، سیاه بید، بید سیاه، سرخ بید، دیو سفید، خلاف بری، سالیکس، نیتا،فشفشه،مجنون اشاره کرد،از گیاه بید به صورت دمنوش و عرق استفاده می کنند، و عرق بید عصاره خالص یا آب غلیظ حاصل از برگ و شاخه و پوست درخت که به روش تقطیر به دست می آید.

انواع گیاه بید :

درخت بید دارای 400 گونه مختلف است که در مناطق معتدل و باتلاق ها می روید. و هر کدام بومی یک منطقه و دارای خواص و مزایای منحصر به فرد خود می باشد،بیشتر گونه های بید دارای برگ های نیزه ای شکل و تعدادی دارای برگ های باریک که به اسیر و بید های دارای برگ های دایره ای و کروی به سالو معروف هستند.درختان بید دارای پوستی نرم و انعطاف پذیر و حاوی شیره با مقادیر زیادی اسید سالیسیک می باشد که میزان اسید سالیسیک در انواع درختان متفاوت است.ریشه های درخت بید هم در زمین و روی زمین قابل رشد می باشد. دقت داشته باشید ریشه های درخت بید بی پروا هستند و تا جایی که امکان داشته باشد به عمق زمین نفوذ می کنند و زیر ساخت ها را تخریب کنند.پس اگر در حیاط منزلتان درخت بید داشتید و چاه حیاط گرفت قطعا از ریشه های درخت بید است.بیشتر گونه های بید برگ ریز هستند اما تعدادی از گونه ها همیشه سبز و به صورت خودرو می رویند.برگ های بید کشیده و تعدادی از گونه های آن لبه های دندانه دار دارند.که شبیه به تخم مرغ است.در بعضی از شهر ها از بید برای تزیین پارک ها و فضای سبز و تهیه الوار،چوب اسکی و مبلمان استفاده می کنند.

انواع درخت بید عبارتند از؛
- بید مجنون
این گونه متعلق به نواحی خشک شمالی است که از طریق جاده ابریشم به کشور چین راه پیدا کرده و دارای ظاهری زیبا و جذاب و در کنار رودخانه و خاک های مرطوب چین به خوبی رشد می کند.بید مجنون 30 سال عمر می کند و برگ های آن روبه پایین است.
 - سپیدار
نوعی از گونه های بید است که در ایران می روید.

- بید چینی
این گیاه بومی شمال شرق چین و به نام های بید فرفری، پنجه دراگون، بید پیچ خورده، بید پکین، بید هانکو و بید گلوب معروف است.این گونه دارای شاخه های پیچ خورده، عاشق زمستان و مقاوم به بی آبی می باشد. و به عنوان بونسای و گیاه زینتی گلدار مورد استفاده قرار می گیرد.

- بید کویوت
این گونه بومی شمال آمریکا و به بید سندبار، بید داسکی، بید خاکستری و بید برگ باریک معروف  و به علت انعطاف پذیر بودن در مبلمان روستایی و مصالح ساختمانی مورد استفاده قرار می گیرد.

- بید داپل
این گونه بومی روسیه،کره شمال، شرق چین و ژاپن به نام های بید داپل ژاپنی،بین دار ژینه ژاپنی، بید سه رنگ ، بید وارژینه و بید نیشیکی معروف دارای برگ هایی در رنگ های سبز، سفید و صورتی می باشد.در ابتدا رنگ برگ ها صورتی رنگ و با گذشت فصل به سبز و سفید تغییر رنگ می دهند.و در زمستان رنگ برگ ها به رنگ قرمز تغییر رنگ می دهند که صحنه ای زیبا و جذاب را به وجود می آورد.

- بید برگ هلو
این گونه از بید همانطور که از نامش پیداست، برگ هایش شبیه به درخت هلو و بومی جنوب کاندا و ایالات متحده به بید رایت و بید بادام معروف است.تکثیر این درخت شبیه به تکثیر بز بید و در کنار درخت پنبه به سرعت رشد می کند.از این گونه بید در مناطق خشک و کویری برای کنترل فرسایش خاک استفاده می شود.

- بید سفید
این درخت که در کشورهای عراق، ایران (تالش )، آفریقا،اروپا قفقاز،سیبری و آناتولی می روید. بید سفید به وسیله قارچ هایی که موجب تولید خاصیت بید الماس می شود، آلوده شده و برگ های پایینی آن سفید و چشم انداز خوبی ندارد.از بید سفید بیشتر به عنوان پر کردن مناطق خالی در تزیینات استفاده می شود و محبوب ترین گونه بید سفید، مجنون طلایی است که از ساقه های آن در بافت سبد ، صنایع دستی و کارخانه های اسلحه سازی استفاده می شود.

-بید سرخ
این گونه از بید بومی شمال آفریقا و اروپا و غرب آسیا به بید آبی آلاسکا، بید بنفش، بیند قطبی آبی، بید ارکیده بنفش و بید بسکت معروف است.از این گونه برای کنترل فرسایش خاک در کنار رودخانه ها به عنوان حصار و به علت انعطاف زیاد در صنایع دستی و همچنین به عنوان مسکن استفاده می شود.

بید زرد
گونه ای از بید که فقط در ایران، ترکمنستان و ایران می روید و مدتی است در جنوب شرق ترکیه، عراق،فلسطین، سینا، شمال هند و سوریه کشت می شود.این گونه از بید غذای مورد علاقه سگ آبی، گوزن، واییتی و گوسفند می باشد. از این گونه نیز برای جلوگیری از فرسایش خاک در کنار رودخانه ها و مناطق سیل خیز استفاده می شود.در درخت های جوان برگ های آن سبز و در درختان کهنسال رنگ برگ ها سبز تیره و رنگ شاخه ها قرمز و واژگون می باشد.

بز بید
این گونه از بید بومی اروپا، آسیای مرکزی و غربی به نام های بیدمشک اروپایی، بیدمشک فرانسوی،بید بزرگ و بیدمشک معروف است. بز بید دارای شاتون های زیبا و جذابی می باشد به حدی که به عنوان بیدمشک شناخته و در بعضی از شهر ها به عنوان حصار استفاده می شود.

بیدمشک
گونه ای  از درخت بید بومی شمال آمریکا و به نام های بیدگلوکوس، بید آمریکایی،بیدمشک بزرگ و بیدمشک آمریکایی شناخته و به علت عطر و اسانس فراوان از آن اسانس و عرق بیدمشک گرفته می شود.که در طب سنتی از گذشته تا به امروز زبانزد بوده، همچنین از بیدمشک برای ساخت حصار در باغ ها و زیباسازی استفاده می شود.
 
بید اسکولر
این گونه بومی شمال غربی آمریکا به نام های بید سیاه، بید آتش، بید ناتال، بید آپلند، بید مشک کوهی معروف و شرایط خشکی را تحمل و برای کنترل فرسایش خاک در امتداد رودخانه کاشته و گاهی اوقات برای استفاده در حکاکی و ساخت پرچین و حصار استفاده می شود.

بید قطبی
گونه ای خزنده و بسیار کوچک است که برای ادامه حیات خود را با شرایط قطب وفق داده است.بید قطبی گل هایی به رنگ قرمز و برگ های گرد و سبزرنگ دارد. بید قطبی غذای مناسبی برای حیوانات قطبی محسوب می شود.

بید فوکا
این گونه از بید در شهسوار فوکا، گیلان ویدار و در رامسر می روید و به بید خشت معروف است.در البرز، گرگان، دره ترکمن، کردستان، بلوچستان، جوستان طالقان بید خشت به صورت خودرو و فراوان می روید، چون این گونه بید همراه با دیگر انگبین ها به دست می آید، دارای طبیعت خنک و خواص برگ، میوه و گل آن شبیه به بیدمشک سفید یا بید ساده می باشد.

بیدمشک ایرانی
این گونه از بید که در کتاب های داروسازی سنتی بر خلاف کتب سنتی بلخی  شبیه به بید ساده و کمی از آن کوچکتر و گل ها قبل از رویش برگ ظاهر می شود.این گل ها دارای عطری فوق العاده و به صورت سنبله که در سر گل ها دانه های ریز زرد رنگی دیده می شود، عطر بیدمشک دماغ را بازمی کند. جالینوس طبع آن را سرد و تر دانسته و عده ای طبع آن را گرم و مایل به خشکی عنوان کرده اند. البته عرق بیدمشک دارای خواص شفا بخش و معجزه آسایی است که در طب سنتی ذکر شده است.
 
بید شالک
این گونه از بید در اطراف تهران به شالک و در همدان دله راجو معروف و در کرج، طالش، حسن بگلو، شرق و شمال ایران، دامنه های البرز و بلوچستان می روید.برگ های مثلثی شکل این گیاه همراه با نسیم ملایم به رقص در می آید و در بین بیدها خاص و منحصر به فرد و ضرب المثل ما بیدی نیستیم به این بادها بلرزیم را به خود اختصاص داده است، بخش های مورد استفاده بید شالک جوانه های گل هستند که در انتهای زمستان چیده و خشک می شوند، طعم این جوانه ها تلخ و کمی شیرین است.دم کرده این گیاه مقوی معده، تقویت کننده دستگاه گوارش، درمان ورم های مفاصل، نقرس، ناراحتی های کلیه و ادرار آور و معرق می باشد.

آشنایای با خواص بید:

 در بیشتر فرهنگ ها از پوست بید به عنوان مسکن استفاده می کردند. در دهه 1800 دانشمندان موفق به کشف سالیسین در ترکیبات این گیاه شدند که منجر به تولید و توسعه آسپرین شد. این ماده برای درمان آکنه بسیار موثر  و دارای فواید زیادی می باشد. از دیگر خواص بید می توان به تب بر بودن،آرام بخش و آرام کننده اعصاب،کاهش دردهای قاعدگی،ضد تشنج،مسکن دردهای تناسلی،اختلالات عصبی، دفع کرم های روده،افزایش اشتهاء،پادزهر سم عقرب،رقیق کننده خون،جلوگیری از سکته قلبی و مغزی،درمان  یرقان و اختناق رحم، درمان اسهال خونی،درمان رماتیسم، قانقرایا،خونریزی های شدید،درمان شوره سر و رشد مو،درمان تب یونجه و درمان جوش های جوانی اشاره کرد.
درمان مشکلات معده و گوارش با بید :
 عرق بید موجب تقویت معده، دفع انگل و کرم های معده شده و به علت طبیعت سرد موجب رفع دل پیچه و زخم مثانه و بهبود زخم معده می شود.
درمان مشکلات عصبی با بید :
یکی از خواص بید که در طب سنتی به آن اشاره شده، به عنوان داروی ضد التهاب و کاهنده تب و همچنین به علت وجود سالیسین موجب کاهش سردرد و میگرن می شود.در زمان بقراط که مردم پوست بید را به علت خواص ضد التهابی و تب بر می جویدند،در اروپا برای درمان آرتروز،التهاب تاندون، کمر درد و سردرد استفاده می شده است.پوست بید را می توان به شکل کپسول استفاده کرد. 
رفع مشکلات پوست و مو با بید :
از خواص شگفت انگیز بید می توان مسکن درد،ضد التهاب و قابض اشاره کرد، البته این تمام خواص بی نظیر این گیاه دارویی بی نظیر نیست. وجود اسید سالیسیلیک در ترکیبات این گیاه موجب شده تا از آن در تولید محصولات مراقبتی پوست استفاده شود.در ترکیبات بید اسید سالیسیلیک به وفور موجود و عرق بید یک لایه بردار عالی و درمان کننده عالی آکنه و جوش به صورت طبیعی می باشد.از عرق بید به عنوان پاکسازی پوست و حذف سلول های مرده از روی پوست و جوانسازی استفاده می شود.برای درمان جوش های صورت مقداری برگ بید را جوشانده و با کمی گلاب و سفیده تخم مرغ ترکیب و این ماسک را 30 دقیقه روی پوست گذاشته و سپس صورت را با آب سرد بشویید.
 مصرف بید در نوزادان :
 معمولا نوزادانی که تازه به دنیا آمده و مبتلا به زردی هستند را در عرق بید می خوابانند، از مصرف خوراکی بید برای نوزادان خود داری کنید.
بید و تسکین درد:
 در تحقیقات محققان به این نتیجه رسیدند که پوست درخت بید موجب تسکین دردهای عصبی، درد دندان ،دردهای قاعدگی،دردهای رماتیسمی، التهاب مفاصل می شود، توصیه می شود قبل از مصرف پوست درخت بید حتما با پزشک متخصص مشورت کنید.

بید و لاغری :
از جمله دغدهای افراد در دنیای امروز مشکل چاقی می باشد و تمام افراد به دنبال راه هایی برای کاهش وزن و چربی دور شکم و پهلو هستند. از عرق بید می توان در رژیم غذایی برای کاهش وزن و اشتهاء استفاده کرد، البته نمی توان به میزان زیادی از این گیاه در رژیم غذایی استفاده کرد. از عرق بید می توان قبل از وعده غذایی ناهار همراه با تخم شربتی استفاده نمود. تخم شربتی دارای خواص غذایی بالایی است و موجب احساس سیری می شود و شما غذای کمتری را مصرف و نتیجه بهتری در لاغری می گیرید،در یک رژیم غذایی مناسب غذاها و مواد مورد نیاز بدن حذف نمی شود و افراد باید به میزان لازم ویتامین ها و مواد غذایی مورد نیاز بدن خود را دریافت کنند.بهترین رژیم غذایی مصرف گیاهان دارویی همراه با وعده های غذایی و تحت نظر متخصص تغذیه می باشد.

طبع بید چیست ؟

 عرق بید دارای طبع سرد و تر و افرادی که طبع سودایی دارند در مصرف این عرق باید احتیاط کنند.مصلح بید گلاب و شکر می باشد که افراد می توانند همزمان عرق بید ، گلاب و شکر را ترکیب و به عنوان نوشیدنی و شربت میل نمایند.
آشنایی با فراورده های بید :
عرق بید :
عرق بید از نظر طب سنتی دارای طبعی سرد و تر می باشد  و موجب درمان تب های شدید، دردهای تناسلی، درمان زردی (یرقان )تقویت قلب، کاهنده میل جنسی، ضد درد و مسکن، درمان سردرد، تصفیه خون، درمان شوره سر، جوش های پوستی ،حذف آفت دهان و زبان،درمان بد مزاجی و درمان نقرس، گریپ و اسهال خونی می شود.
خواص روغن بید :
 روغن بید نیز مانند خود بید دارای طبع سرد و تر می باشد.روغن بید از صمغی که درتابستان روی تنه درخت می روید، به دست می آید. نحوه روغن گیری بید به روش بن ماری از صمغ به دست می آید، این روغن دارای خواص متعددی است که عبارتند از؛
کاهش تب نوزادان، ضد نفخ، جلوگیری از نرمی استخوان، تنظیم دستگاه گوارش،درمان سوزش مری و معده، آرامبخش،تقویت معده، ضد حساسیت،موجب روشن شدن ، نرمی و لطافت پوست می شود.از روغن بید به دو صورت موضعی و خوراکی استفاده می شود،اما قبل از استفاده حتما با پزشک متخصص باید مشورت و از مصرف دوز بالا خودداری کنید.
 خواص بخور بید :
بخور برگ بید برای کاهش علائم سرماخوردگی ، سرفه و احتقان  و باز شدن مجاری هوایی و تنفسی بسیار مفید است، بخور بید موجب التیام و بهبود شش ها شده و برای خوشبو شدن محیط در زمستان از آن استفاده می شود.برای تهیه این بخور کافیست مقداری برگ تازه یا خشک شده بید را (2 تا 3 قاشق غذاخوری ) را همراه با آب در یک کاسه بزرگ ریخته و بعد از جوش آمدن صورت خود را روی این بخار گذاشته و از مزایای بی نظیر این بخور استفاده کنید.برای گرفتن نتیجه بهتر هفته ای دو بار این بخور را انجام دهید.
طرز تهیه دمنوش بید :
 برای استفاده از خواص درمانی بید معمولا گل و برگ خشک شده آن را به صورت دمنوش، جوشانده و عرق مصرف می کنند و از برگ آن به ندرت استفاده می کنند.برای هر نوع بیماری میزان استفاده از دمنوش بید متفاوت است، اما معمولا 1 قاشق چایخوری گل و برگ خشک شده بید را همراه با 1 لیوان آب جوش در قوری چینی به مدت 15 دقیقه دم کرده و با نبات یا عسل میل می کنند.
 مزایای بید :
 گیاه بید با طبع سرد و تر بازهم داری مزایای زیادی است که عبارتند از ؛
تب بر، درمان آنفولانزا، سرماخوردگی،قابض، تقویت کننده قلب،کاهش علائم زگیل، رفع بوی بد پا، درمان سردرد، دردمان سرسام، بزرگ کردن سینه ها، درمان استخوان درد، پیشگیری از خونریزی،دفع اخلاط و سموم خون، درمان قانقرایا، درمان بیماری باد سرخ، باز شدن مجاری ادرار،درمان چرک گوش، درمان مرض سر انگشتان، ورم طحال، رفع جوش های چرکی صورت،درمان میگرن و رفع بی خوابی، درمان تشنج، درمان زخم روده یا سحج،درمان اسهال خونی، رفع سیلان منی،تصفیه خون، تقویت دستگاه گوارش، زیبایی و جلوگیری از چین و چروک صورت،ضد تصلب شرایین،کاهش دردهای قاعدگی،درمان درد دندان، درمان مالاریا، درمان تب مالت،رفع ورم کبد، طحال و مجاری صفرا،درمان یرقان،درمان شقاق نوک سینه،رفع بوی بد دهان، رفع سوزش ادرار نوزادان می باشد.برای مصرف عرق بید کافیست 1 قاشق چایخوری عرق بید را در آب سرد ریخته و همراه با شکر و گلاب میل نمایید.
چگونگی استفاده از پماد بید :
 برای رفع بوی بد دهان و عفونت آن، کافیست پوکه درخت بید را ساییده و صبح و شب دهان را با آن مسواک بزنید،برای درمان شقاق و ترک سینه زنان شیرده پوکه درخت بید را ساییده و با سرکه ترکیب و این خمیر را روی زخم بگذارند. از کوبیده برگ درخت و آب برگ برای درمان باد سرخ استفاده می شود.
مضرات بید :
 عرق بید در کنار تمام فواید و خواصی که دارد، در صورتی که بیش از حد مصرف شود می توان موجب بروز واکنش های آلرژیک و اختلال در گوارش، کاهش میل جنسی و بثورات جلدی در افراد می شود.
مصرف بید برای چه افرادی ممنوع است ؟
 مصرف بید برای افرادی که دارو های انعقاد خون (وارفارین)،افراد مبتلا به زخم معده،اختلالات عثنی عشر، زنان باردار و شیرده،خانم هایی که دچار خونریزی شدید هستند ممنوع می باشد، همچنین افرادی که به آسپرین حساسیت دارند، حداقل دو هفته قبل از عمل جراحی از مصرف خودداری نمایند، چون موجب افزایش خطر خونریزی و رقیق شدن خون می شود. مصرف بید برای افراد مبتلا به بیمار یهای کلیوی ممنوع است ، چون موجب کاهش جریان خون از طریق کلیه و منجر به نارسایی کلیه می شود.
فشار خون و بید :
 عرق بید دارای خواص دارویی زیادی برای سلامتی بدن می باشد، کاهش فشار خون از مهمترین خواص این گیاه پرخاصیت می باشد.این عرق موجب کاهش استرس و تقویت قلب شده و در درمان فشار خون بالا بسیار موثر است.روزانه 1 استکان از عرق بید را در یک لیوان آب سرد ریخته و میل نمایید، این گیاه در ترکیبات خود مقادیر زیادی فسفر، کلسیم، آهن، سدیم، پتاسیم، منیزیم، سلنیوم و روی دارد که موجب تنظیم فشار خون می شود.
بید و بارداری :
 بعضی از زنان برای جلوگیری از زردی در دوران بارداری و ماه های آخر بارداری عرق بید را مصرف می کنند،که موجب سردی رحم و ضعف بینایی نوزاد می شود.توصیه می شود زنان باردار برای جلوگیری از زردی و یرقان نوزاد از مصرف گیاهان خشک مانند فلفل و کندر زیاد خودداری کنند و قبل از مصرف هر نوع گیاه دارویی با پزشک خود مشورت کنند.

0 دیدگاه برای این مقاله ثبت شده است

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پشتیبانی ارمغان کاشان

سلام 👋

می‌تونید از طریق پیام در واتس‌اپ در اسرع وقت به پاسخ پرسشتان برسید. باتشکر از برقراری تماس با ما

شروع چت در واتس اپ